Collegium Maius i Uniwersytet Jagielloński

ul. Jagiellońska 15

Dzisiaj:

brak informacji

Założony przez króla Kazimierza Wielkiego w 1364 roku jest najstarszą w Polsce i drugą (po Pradze) uczelnią w tej części Europy. Collegium Maius – najstarszy polski budynek uniwersytecki liczy już ponad 500 lat.

Uniwersytet Jagielloński, założony przez króla Kazimierza Wielkiego w 1364 roku jako Akademia Krakowska, jest najstarszą polską uczelnią i drugą w tej części Europy (po Pradze, 1348 r.). Jednak po śmierci monarchy akademia podupadła. Jej rozkwit w XV wieku był zasługą królowej Jadwigi (1373-1399), dziś świętej, która uzyskała od papieża zgodę na utworzenie brakującego prestiżowego wydziału teologicznego, a w testamencie zapisała fundusze na renowację uczelni. Jej mąż król Władysław Jagiełło przekazał Akademii Krakowskiej kamienicę na rogu obecnych ulic św. Anny i Jagiellońskiej, gdzie w 1400 roku ponownie rozpoczęto wykłady. W XV wieku z połączenia z sąsiednimi budynkami powstało tu Collegium Maius z dziedzińcem otoczonym arkadowymi krużgankami.

W tamtym czasie Akademia Krakowska przyciągała studentów z całej Europy. Słynęła zwłaszcza z nauki prawa, matematyki i astronomii. W latach 1491-1495 studentem uczelni był astronom Mikołaj Kopernik, późniejszy twórca nowożytnej heliocentrycznej wizji Układu Słonecznego. Według legendy kilka lat później na krakowskiej akademii tajniki magii i czarnoksięstwa zgłębiali doktor Faust oraz polski alchemik mistrz Twardowski. W podobnym czasie w progi uczelni wstąpiła ponoć – w męskim przebraniu (kobiety długo jeszcze nie mogły studiować na uniwersytecie) – legendarna pierwsza studentka Nawojka.

Ponowny rozkwit uczelnia (w hołdzie królewskim fundatorom nazwana w 1817 roku Uniwersytetem Jagiellońskim) przeżyła w 2. połowie XIX wieku, kiedy przybywali tu Polacy ze wszystkich zaborów, aby studiować w ojczystym języku. Kwitły zarówno nauki matematyczno-przyrodnicze, jak i humanistyczne. Także w XX wieku, pomimo politycznych zawirowań okresu PRL-u, uniwersytet zachował wysoką pozycję. Wśród słynnych absolwentów z ubiegłego wieku znaleźli się nobliści Ivo Andrić i Wisława Szymborska oraz Karol Wojtyła, przyszły papież Jan Paweł II.

Collegium Maius to wspaniały przykład architektury gotyckiej. Parter zajmują sale nazywane lektoriami, w których niegdyś prowadzono wykłady. Sale I piętra – Libraria, Stuba Communis i Aula – do dziś służą reprezentacyjnym celom uczelni, jak posiedzenia senatu, wybory rektorów, ważne spotkania i konferencje. Do końca XVIII wieku w Collegium Maius mieściły się mieszkania profesorów teologii – zachowały się prowadzące do nich wejścia z dziedzińca.

W XX wieku w Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego znalazły schronienie akademickie zbiory dzieł sztuki i pamiątek oraz kolekcja instrumentów naukowych. W tzw. pokoju Kopernika mieści się m.in. unikatowy zespół instrumentów astronomiczno-astrologicznych z II połowy XV wieku.

Zobacz także:

  • oryginalny gotycki portal nad wejściem głównym
  • wykusz Stuby Communis (izby wspólnej, w której niegdyś profesorowie spożywali posiłki)
  • arkadowy dziedziniec z reprezentacyjnymi schodami „profesorskimi” prowadzącymi na ganek 1. piętra, kryształowe sklepienia krużganków
    zabytkowa studnia
  • na piętrze Porta Aurea – gotyckie wejście do Librarii (biblioteki)
  • współczesny grający zegar z ruchomymi postaciami związanymi z historią uniwersytetu
  • zabytkowe instrumenty naukowe i insygnia rektorskie, astrolabium arabskie z 1054 roku, Globus Jagielloński – pierwszy znany globus, na którym umieszczono odkrytą właśnie Amerykę
  • stauetka Oscara przekazana przez reżysera Andrzeja Wajdę, medal Nagrody Nobla podarowany przez poetkę Wisławę Szymborską, złoty medal olimpijski Roberta Korzeniowskiego
  • otwarty Ogród Profesorski
  • Collegium Iuridicum (ul. Grodzka 53), jeden z najstarszych budynków Uniwersytetu Jagiellońskiego powstało na początku XV wieku i przeznaczone było dla prawników – stąd jego nazwa
  • Collegium Novum (ul. Gołębia 24) wzniesiona w latach 80. XIX wieku siedziba władz uniwersytetu oraz miejsce ważnych wydarzeń w życiu uczelni; w auli odbywają się m.in. promocje doktorskie, tutaj też nadaje się doktoraty honoris causa

Wejście na dziedziniec Collegium Maius codziennie do zmroku, wstęp wolny.

ul. Jagiellońska 15
Festiwal im. Jane Stirling

11 maj 2017 - 13 maj 2017

OK Nasz strona korzysta z plików cookies w celach statystycznych, marketingowych i promocyjnych. Możesz wyłączyć tą opcję w ustawieniach prywatności swojej przeglądarki.