10. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia

sobota, 9 grudnia 2017 - sobota, 16 grudnia 2017

  • sobota, 9 grudnia 2017 - sobota, 16 grudnia 2017
>

Teatr niepokorny

Boska Komedia precyzyjnie odmierza puls polskiej sceny teatralnej. Biorąc pod uwagę dużą dawkę adrenaliny, jaką dostarcza – przyspieszone tętno gwarantowane!

„Teatr w ruinie”? Wbrew dewizie, która towarzyszy w tym roku jubileuszowej edycji 10. Międzynarodowego Festiwalu Boska Komedia (9-16 grudnia), przekonamy się, że teatr „made in Poland” jest w doskonałej kondycji. „Choć hasło mrozi krew w żyłach, mam nadzieję, że większość potraktuje je ironicznie. Przed widzami spektakle pełne siły i determinacji, z odważną wizją, bezkompromisowe, a nawet radykalne. W polskim teatrze przecież wrze, a im więcej konfliktów, tym więcej wściekłości, niezgody i buntu” – zapowiada Bartosz Szydłowski, dyrektor artystyczny festiwalu.

W tym roku organizatorzy pokażą teatr, który nieustannie reaguje na rzeczywistość i śmiało diagnozuje kryzys społeczno-polityczny w Polsce. Teatr prowokacyjny, który wybija z dobrego samopoczucia, narusza strefę komfortu, a jednocześnie nawołuje do solidarności i współdziałania. „Będąc w przededniu wielkiego święta ludzi teatru, chciałbym przypomnieć, że każdy kryzys może być szansą na nową jakość. Rozmawiajmy, róbmy nadal swoje spektakle, nawet jeśli nie godzicie się na zewnętrzne okoliczności” – apeluje Bartosz Szydłowski.

Lupa i inni

Sekcję Purgatorio, a zarazem cały festiwal, otworzy prapremiera spektaklu Vernon Subutex duetu Rubin–Janiczak, czyli adaptacja głośnej powieści francuskiej pisarki Virginie Despentes. Historia tytułowego bohatera – który zostaje eksmitowany z mieszkania i z jedną walizką w ręku rozpoczyna swą paryską odyseję w poszukiwaniu dachu nad głową – jest jednocześnie ostrym i brutalnym portretem społeczeństwa XXI wieku, a zwłaszcza pokolenia współczesnych 30- i 40-latków.

Artystycznym kontrapunktem dla projektu Wiktora Rubina i Jolanty Janiczak będzie długo oczekiwany Proces Krystiana Lupy. Spektakl, którego premiera pierwotnie miała odbyć się w Teatrze Polskim we Wrocławiu, ostatecznie powstał wysiłkiem czterech stołecznych teatrów: Nowego, Powszechnego, Studio i Rozmaitości. Uniwersalna powieść Franza Kafki, przeniesiona na scenę przez wybitnego reżysera, wiele powie o współczesnych formach ograniczenia wolności jednostki, osaczeniu i autodestrukcji.

W ramach Purgatorio zaprezentowana zostanie Rabacja Jakuba Roszkowskiego. Spektakl, który swoją premierę miał podczas Festiwalu Genius Loci, przywołuje krwawe wydarzenia z 1846 roku, ukazując jednocześnie olbrzymie podziały społeczne i erupcję nienawiści, jaką mogą wywołać. Natomiast w Nowej Hucie zobaczymy kolejną odsłonę instalacji performatywnej Marka i Marcina Chlandów Szkoła Utopii.

Prawdziwym novum będzie przegląd spektakli dziecięcych, czyli Mała Boska Komedia. Dla najmłodszych miłośników teatru przygotowano lalkowe Opowieści z niepamięci (reż. Duda Paiva) z Teatru Animacji w Poznaniu, a także Piekło Niebo (reż. Jakub Krofta) i Pomnik (reż. Jiří Havelka) z Wrocławskiego Teatru Lalek. Z kolei dla kuratorów i gości zagranicznych organizatorzy przygotowali tradycyjnie „offową ścieżkę krakowską” prezentującą niezależne teatry działające w naszym mieście.

Wściekłość i bunt

Najważniejszym i budzącym najwięcej emocji wydarzeniem Boskiej Komedii będzie oczywiście konkurs polski Inferno. Zobaczymy dzieła artystów zbuntowanych, bezkompromisowych i politycznie niepoprawnych, a jednocześnie wiernych sobie, silnych we wspólnocie i głęboko wierzących w sens swojej pracy. Najlepsze przedstawienia wyłoni międzynarodowe jury: szefowa egipskiego festiwalu Downtown Contemporary Arts Festival Reem Allam, dyrektor Tempo Festival Cesar Augusto, producent Jurriaan Cooiman, dyrektor artystyczny frankfurckiego Künstlerhaus Mousonturm Matthias Pees, amerykańska reżyserka i dramatopisarka Diane Rodriguez oraz koreańska artystka i kuratorka Ji-Young Won.

Mocną reprezentację będą stanowić spektakle Narodowego Starego Teatru w Krakowie: głośne (nie tylko ze względu na obecność blackmetalowego zespołu Furia) Wesele w reżyserii Jana Klaty oraz Triumf woli Moniki Strzępki i Pawła Demirskiego. Ostatnia premiera krakowskiego teatru to przede wszystkim popis umiejętności całego zespołu aktorskiego i dowód na bezkresną wyobraźnię twórczą Jana Klaty, który w nowej interpretacji dramatu Wyspiańskiego – wbrew oczekiwaniom – ucieka od aluzji politycznych, skupiając się na wątku polskiego przeżywania śmierci i pędu ku niej. Przeciwwagą dla wisielczej energii Wesela jest pełen optymizmu i nadziei Triumf woli – utrzymana w iście kabaretowej konwencji opowieść o przekraczaniu barier i dążeniu do szczęścia.

Wesele – a raczej krwawe gody – to również temat spektaklu Agaty Dudy-Gracz Będzie pani zadowolona, czyli rzecz o ostatnim weselu we wsi Kamyk. Produkcja Teatru Nowego w Poznaniu, inspirowana reportażem Wiesława Łuka Nie oświadczam się, ukaże historię pewnej zbrodni, zanurzoną w charakterystycznej dla reżyserki naturalistyczno-baśniowej estetyce. Na wsi, ale mocno uwspółcześnionej, rozgrywa się spektakl Chłopi w reżyserii Krzysztofa Garbaczewskiego. W swej adaptacji powieści Władysława Reymonta reżyser skupia się przede wszystkim na wątkach emancypacyjnych i ekologicznych, jednocześnie krytykując patriarchalny porządek, w którym upatruje dzisiejszych problemów polskiego społeczeństwa.

Bohaterkom pomijanym przez oficjalny dyskurs głos oddadzą Wiktor Rubin i Jolanta Janiczak w spektaklu Żony stanu, dziwki rewolucji, a może i uczone białogłowy. Jego główną bohaterką jest Anne-Joseph Théoroigne de Méricourt, znacząca postać rewolucji francuskiej, która nie zapisała się jednak na kartach historii tak trwale, jak Danton czy Robespierre. Agnieszka Glińska, sięgając po scenariusz legendarnego przedstawienia Andrzeja Wajdy z 1978 roku, w spektaklu Z biegiem lat, z biegiem dni [gdzie jest Pepi] wprowadza jednocześnie wielkich nieobecnych w literaturze Młodej Polski – zasymilowanych krakowskich Żydów. Temat wymazywania z historii i kulturowego zawłaszczania podjęła również Anna Smolar w spektaklu Henrietta Lacks, ukazując historię zmarłej na raka szyjki macicy Afroamerykanki, której komórki – pobrane bez wiedzy rodziny zmarłej – stały się swoistymi celebrytkami świata medycyny i po dziś dzień służą do naukowych badań.

Skostniały monolit wyobrażeń o męskości, patriotyzmie i polskości starają się rozbić Cezary Tomaszewski i Marta Górnicka. Sięgając po osobiste doświadczenia z wojskową komisją poborową, w spektaklu Cezary idzie na wojnę produkcji Komuny Warszawa Tomaszewski wyśmiewa militarny etos i opresyjną rolę stereotypów, a wszystko to z muzyką Moniuszki w tle. Rozpisany na chór Hymn do miłości Górnickiej jest natomiast reakcją na nasilające się w Europie tendencje nacjonalistyczne i nieufność wobec uchodźców.

Strach przed obcymi jest również motywem przewodnim Wściekłości w reżyserii Mai Kleczewskiej. Spektakl na podstawie ostrego jak brzytwa i najeżonego metaforami tekstu Elfriede Jelinek, który powstał tuż po zamachu na redakcję „Charlie Hebdo”, bierze na warsztat mechanizmy odpowiedzialne za społeczne fobie i obnaża hipokryzję zachodnioeuropejskich elit obojętnych na jeden z największych kryzysów humanitarnych od lat.

W konkursie nie zabraknie też laureata dwóch poprzednich edycji Boskiej Komedii, czyli Michała Borczucha, który tym razem przywozi przedstawienie zrealizowane w warszawskim Nowym Teatrze. Inspirowany twórczością H.P. Lovecrafta Zew Cthulhu stanowi wiwisekcję naszych najskrytszych lęków i ukazuje wizję społeczeństwa, w którym ludzie oddają jednak cześć nie Ezoterycznemu Zakonowi Dagona, a politykom.

Zobaczymy również projekty teatralne sięgające po bardziej radykalne i eksperymentalne formy wyrazu. W spektaklu Fuck… Sceny buntu reżyser Marcin Liber oraz byli aktorzy Teatru Polskiego we Wrocławiu przyglądną się różnym formom społecznego i artystycznego sprzeciwu wobec uprzedmiotowienia i lekceważącego stosunku władzy do artystów. Z kolei w Come Together Wojtek Ziemilski weźmie w ironiczny nawias samą sytuację doświadczenia teatralnego i zbada skostniałe mechanizmy rządzące spektaklem i relacją aktor–widz.

Wśród prezentowanych inscenizacji najbliżej „teatru środka” znalazła się Harper Grzegorza Wiśniewskiego z rewelacyjną kreacją Magdy Grąziowskiej, której bohaterka odbywa podróż do rodzinnego miasteczka, a równocześnie w głąb siebie. Na tym samym biegunie sytuuje się tradycyjnie minimalistyczny i oszczędny w środkach Ślub w reżyserii Anny Augustynowicz czy Sekretne życie Friedmanów Marcina Wierzchowskiego: oparta na faktach historia żydowskiej rodziny, której życie wskutek oskarżenia o pedofilię w tragiczny sposób wywraca się do góry nogami.

Rajskie piekło

Zamykające festiwalową prezentację Paradiso to po raz kolejny strefa najmłodszych twórców. W tym roku sekcja będzie mieć formę przeglądu najlepszych przedstawień dyplomowych z Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie oraz jej wrocławskiej filii. Zobaczymy adaptację głośnej powieści Doroty Masłowskiej Kochanie, zabiłam nasze koty w reżyserii Rafała Dziwisza, Český díplom Piotra Ratajczaka ukazujący tragikomiczną historię Czechosłowacji i jej barwny obyczajowy krajobraz, a także absolutny „hit” ostatniego roku: spektakl muzyczny Do dna w reżyserii Ewy Kaim, który zabierze nas w podróż do źródeł ludowej pieśni.

***

„Nowy polski teatr chce rządu dusz!” – deklarują odważnie organizatorzy festiwalu. Czy mu się to uda? Czy w ogóle jest to możliwe? Sprawdźmy sami!

(Justyna Skalska, miesięcznik „Karnet” )

Dla kogo: dla seniorów
OK Nasz strona korzysta z plików cookies w celach statystycznych, marketingowych i promocyjnych. Możesz wyłączyć tą opcję w ustawieniach prywatności swojej przeglądarki.