Oto syn Andrysowica, który druk na wyżyny podniósł i niesławne uczynki ojca własnymi zasługami przysłonił. Jan dziedziczy drukarnię przy ulicy Gołębiej 20 w 1577 roku i prowadzi ją do roku 1613. Określenie „Drukarnia Łazarzowa” zostaje, ale sam Januszowski to człowiek od ojca inny. Niezwykle wykształcony (Kraków, Padwa), obyty na dworze cesarskim, sekretarz Batorego. Los ambitnego typografa jest niełatwy: od króla Zygmunta III Wazy otrzymuje szlachectwo oraz jedyny i wyjątkowy tytuł architypografa królewskiego i kościelnego. Kiedy jednak potrzebuje pomocy finansowej w realizacji niezwykle ambitnych wydawnictw dla kościoła i dworu, zostaje sam z długami. Rozgoryczony niedotrzymanymi obietnicami pisze: „Jako w Polszcze trudno o to poparcie, ja mówić nie chcę, rzeczy same świadczą i jam tego doznał”. A przecież stara się o najwyższy poziom, co podkreśla w XIX wieku Joachim Lelewel: „Ubiegać się może o wielką chwałę z najpierwszymi w Europie typografiami”. Januszowski pierwszy wprowadza rodzimy, czytelny i estetyczny krój czcionki. We współpracy z Kochanowskim i Górnickim wydaje w 1594 roku podręcznik Nowy karakter polski y ortographia polska. Mistrza z Czarnolasu Psałterz Dawidów wydaje 15 razy, inne teksty poety po sześć razy. Współpraca między Kochanowskim a Januszowskim owocuje przekazaniem naszemu typografowi praw wydawniczych po śmierci poety.

Trudno jest w kilku słowach zamknąć zakres tematyczny druków Januszowskiego, wymieńmy więc tylko kilka przykładowych spośród 406 wydanych przez niego tytułów: Biblia Jakuba Wujka, Statuty koronne, ówczesna literatura rozrywkowa, czyli sowizdrzalska – Albertus z wojny i Wyprawa plebańska, dzieła medyczne Wojciecha Oczki, prawnicze Sarnickiego, militarne Tarnowskiego, wspaniałe druki muzyczne i nutowe. Wśród znanych autorów mamy też Szymonowica, Orzechowskiego, Łaszcza, Wergiliusza z Eneidą w przekładzie Andrzeja Kochanowskiego. Jako pierwszy z polskich drukarzy Januszowski używa jako ilustracji nie tylko drzeworytów, ale i pioniersko wprowadza bogatszą plastycznie technikę miedziorytniczą.

--------------------------

Fot. 11.1-2. Nowy karakter polski y ortographia polska, druk Jan Januszowski, 1594, źródło: Biblioteka Narodowa, Polona

Fot. 11.3-5. Statvta prawa y constitvcie koronne łacinskie y polskie[…], druk Jan Januszowski, 1600, źródło: Biblioteka Narodowa, Polona