Stanisław Siennik i Maciej Garwolczyk, czyli rozmaitości
ul. Bracka 13
Jesteśmy na ulicy Brackiej 13. O Stanisławie Sienniku wiemy dziwnie mało. Choć pracuje jako drukarz u Marka Szarffenberga od 1543 roku, usamodzielnia się dopiero w latach 70. XVI wieku, umiera w roku 1577. Pozostawił po sobie bardzo dobrze wyposażony warsztat, ale znamy jedynie dwa jego dziełka: tekst religijny z 1572 roku i wydany pięć lat później popularny traktat muzyczny z ciekawym zastosowaniem drzeworytu do druku nut. To dziwnie mało, ale tak jest. Jego warsztat dziedziczy wdowa Dorota, która wychodzi za mąż za innego drukarza – Macieja Garwolczyka.
Tenże pracuje w Krakowie od 1578 roku do czasu wyjazdu do Lwowa w roku 1585. Nie drukuje na Brackiej dużo, raptem 15 tytułów, ale są to rzeczy ciekawe. Nie stroni od popularnych panegiryków, jak Repotia Zamosciana na cześć oczywiście hetmana Zamojskiego, ku czci Batorego wydaje Triumph satyrów leśnych, z kolei dla Zygmunta III z okazji ślubu Epitalamius Serenissimi Sigismundi III, Poloniarum Regis. Wydaje również podręczniki, jak Methodicae grammaticae… Jana Ursinusa czy dzieło medyczne Malchera Piotrkowity Przeciw morowemu powietrzu, poradnik obyczajów Powinności dobrego towarzystwa Jana Gruszczyńskiego, tłumaczenie hiszpańskich tekstów politycznych Król i Senator.
Największym osiągnięciem Garwolczyka jest jednak kontynuacja i rozwinięcie edytorskie prac heraldycznych Paprockiego, poprzednio wydawanych u Piotrkowczyka. Przejmuje część drzeworytów, dokonuje modernizacji klocków drukarskich i wydaje w 1584 roku Herby rycerstwa polskiego dedykowane królowi Stefanowi Batoremu, z drzeworytowym portretem monarchy. Powstaje w ten sposób dzieło w ówczesnej kulturze, obyczajowości i polityce bardzo ważne. To wielkie znaczenie wywołało natychmiast protesty i kontrowersje. Część herbowych obywateli gwałtownie protestowała przeciw błędom, niedocenieniu zasług i podobnych. Posuwano się do samodzielnych ingerencji, wydzierania kart i wklejania innych. Nie zmienia to faktu, że herbarz ów do dziś pełni w naszej historii rolę ogromną i jest największą zasługą Garwolczyka jako drukarza.
--------------------------
Fot. 16.1-2. Johann Spangenberg, Qvaestiones mvsicae, druk Stanisław Siennik, 1577, źródło: Biblioteka Narodowa, Polona
Fot. 16.3-6. Bartosz Paprocki, Herby rycerztwa polskiego na pięcioro xiąg rozdzielone, druk Maciej Garwolczyk, ok. 1584, źródło: Biblioteka Narodowa, Polona













