Krakowska Szkoła Kompozytorska. Pamięć – perspektywy – świadectwa

środa, 19 listopada 2025, 19:00

  • środa, 19 listopada 2025, 19:00
>

Krakowski Oddział Związku Kompozytorów Polskich zaprasza na obchody jubileuszu 100-lecia ZKP.

Z pierwszych kart kroniki...
Krakowskiemu Oddziałowi ZKP, utworzonemu w 1953 roku, przewodził początkowo Stefan Kisielewski, któremu udało się zrzeszyć wybitnych kompozytorów i muzykologów: Krzysztofa Pendereckiego, Bogusława Schaeffera, Romana Bergera, Juliusza Łuciuka, Stanisława Radwana, Zygmunta Szweykowskiego i Mieczysława Tomaszewskiego. Wspólnie działali na rzecz promocji kultury wysokiej w niełatwym okresie komunistycznego reżimu. W czasie transformacji, w 1989 roku zainicjowane zostało w środowisku oddziału jego wydarzenie flagowe: Dni Muzyki Kompozytorów Krakowskich, których wieloletnim dyrektorem był Jerzy Stankiewicz. Trudno dziś zliczyć wszystkie prawykonania utworów, debiuty muzyków, obecności zaproszonych gości – co zostało udokumentowane w książkach programowych festiwalu.

Międzynarodowe działania...
Pod kierunkiem Jerzego Stankiewicza oddział zrealizował 20 festiwali kompozytorów krakowskich i 11 międzynarodowych m. in. w USA, we Włoszech, na Ukrainie. Wiele koncertów, promujących polską muzykę współczesną, odbyło się z inicjatywy oddziału w Paryżu, Brukseli, Bejrucie, Moskwie, Bratysławie, Zwoleniu, Bańskiej Bystrzycy, Pradze, Goerlitz, Wilnie, Kownie, Mińsku, Witebsku, Połocku, Kijowie, Łucku, Równem, Ostrogu, Tarnopolu, Odessie, Drohobyczu, Samborze, Kołomyi, Użhorodzie i wielokrotnie we Lwowie. Następca Stankiewicza – Marcel Chyrzyński – przeniósł ideę słynnego festiwalu ponad granice lokalne, nadając mu nową markę: Krakowskiego Międzynarodowego Festiwalu Kompozytorów oraz światową rangę i rozmach.

Nowe inicjatywy...
Prezes Chyrzyński zainicjował również ciekawy w swojej międzypokoleniowej formule cykl koncertów „Mistrzowie i ich uczniowie”, powołał także do życia Międzynarodowy Konkurs dla Młodych Kompozytorów im. Krzysztofa Pendereckiego, sławiąc w ten sposób zarówno imię mistrza – patrona krakowskiej uczelni muzycznej, jak i młodych, szczególnie utalentowanych twórców. Inicjatywą najnowszą stało się zamówienie nowych, trzyminutowych utworów u wybranych kompozytorów krakowskich.

100 lat! 100 lat!
Kraków kompozytorami stoi – rzec można bez przesady. Skupieni wokół początkowo Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej, obecnie Akademii Muzycznej twórcy wykształcili pokolenia następców, kojarzonych z formacją określaną jako Krakowska Szkoła Kompozytorska. Jak pisze Teresa Malecka: „zbudowali ją na fundamencie tradycji swoich poprzedników: Stanisława Wiechowicza i Artura Malawskiego wybitni profesorowie: Krystyna Moszumańska-Nazar, Adam Walaciński, Bogusław Schaeffer, Zbigniew Bujarski, Krzysztof Penderecki, Marek Stachowski, Krzysztof Meyer. Działalność tej grupy kompozytorów znajduje kontynuację w twórczości ich wychowanków – średniego i najmłodszego pokolenia (m. in. Anny Zawadzkiej-Gołosz, Magdaleny Długosz, Wojciecha Widłaka, Marcela Chyrzyńskiego, Mateusza Bienia, Macieja Jabłońskiego, Michała Pawełka, Wojciecha Ziemowita Zycha)”. To, co w tym kręgu charakterystyczne: zestrajanie tradycji z nowoczesnością, znajdzie swoje najnowsze wcielenie w dwuczęściowym koncercie urodzinowym ZKP – obok klasycznych arcydzieł mistrzów usłyszeć będzie można aż trzynaście zupełnie nowych, napisanych specjalnie na tę wyjątkową okazję kompozycji.

Agnieszka Draus

Koncert zostanie poprzedzony konferencją (od 9.30, również Akademia Muzyczna im. K. Pendereckiego w Krakowie).

Program koncertu

Krzysztof Penderecki Per Slava na wiolonczelę solo (1986)
Roman Berger Sonáta 1960 na fortepian (1960)
Bogusław Schaeffer Two Elegies na skrzypce i fortepian (1999)
Zbigniew Bujarski KalSzlez na wiolonczelę i fortepian (2010)
Krystyna Moszumańska-Nazar Konstelacje na fortepian (1972)

Marek Stachowski Trio na klarnet, wiolonczelę i fortepian (1999) – cz. I Andante sostenuto
***
Wojciech Ziemowit-Zych Zwiewne formanty na klarnet basowy, skrzypce i wiolonczelę (2025)
Paweł Malinowski Bez tytułu [trio] na fortepian, skrzypce i wiolonczelę (2025)
Marcel Chyrzyński Mindscape no. 2 na skrzypce (2025)
Maciej Jabłoński Bukiecik na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (2025)

Jakub Polaczyk Reszczyptan na klarnet, wiolonczelę i fortepian (2025)
Jarosław Płonka shadowed na klarnet, wiolonczelę i fortepian (2025)
Olgierd Juzala-Deprati Niepamięć na klarnet, skrzypce, wiolonczelę i fortepian (2025)
Anna Zawadzka-Gołosz Na początku była struna na klarnet, skrzypce, wiolonczelę i fortepian (2025)

Monika Szpyrka Efekt pamięci kształtu na klarnet, fortepian, skrzypce i wiolonczelę (2025)
Zofia Dowgiałło Quam brevis? na klarnet, skrzypce, wiolonczelę i fortepian (2025)
Krzysztof Kostrzewa Kwartet in memoriam Anton Webern na klarnet, skrzypce, wiolonczelę i fortepian (2025)
W
ojciech Widłak Kamienie na klarnet, skrzypce, wiolonczelę i fortepian (2025)
Maciej Jabłoński Bukiecik na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (2025)

Piotr Lato – klarnet
Oriana Masternak – skrzypce
Jan Kalinowski – wiolonczela
Marek Szlezer – fortepian

Inne: wstęp wolny

Akademia Muzyczna im. K. Pendereckiego w Krakowie

ul. św. Tomasza 43

Akademia Muzyczna w Krakowie należy do najstarszych i najważniejszych ośrodków kształcenia muzyczno-artystycznego w Polsce. Jej studentów – solistów oraz orkiestry: symfoniczną, barokową, kameralną i dętą – a także znakomitych wykładowców można usłyszeć podczas licznych koncertów w głównej siedzibie uczelni (ul. św. Tomasza 43) oraz w auli „Florianka” (ul. Basztowa 8) reprezentacyjnej sali koncertowej o eleganckim, klasycystycznym wystroju.

Spektrum aktywności Akademii tworzą także kongresy, sympozja oraz cykliczne festiwale muzyczne, m.in. Dni Bachowskie, Krakowska Wiosna Wiolonczelowa i Międzynarodowy Konkurs Fletowy.

Z historii gmachu:
Budynek przy ulicy Starowiślnej Akademia Muzyczna opuściła u progu nowego millennium (do początku lat 90. XX wieku trzecie piętro tego gmachu zajmowała także krakowska PWST, w której kształciły się gwiazdy polskiej sceny, m.in. Gustaw Holoubek, Mieczysław Voit, Kalina Jędrusik, Anna Polony, Jerzy Trela, Wojciech Pszoniak, Jerzy Stuhr, Anna Dymna, Mikołaj Grabowski, Olgierd Łukaszewicz, Jerzy Bińczycki, Bogusław Linda, Krzysztof Globisz, Dorota Segda). Nowa siedziba Akademii – usytuowana niedaleko poprzedniej, u wylotu ulicy św. Tomasza, przy Plantach – służy uczelni do dziś.

Sześciopiętrowy budynek został ukończony w 1924 roku (wybudowano go w miejscu rozebranego gmachu dyrekcji policji) na potrzeby Giełdy Towarowo-Pieniężnej – położony wśród niskich kamienic Starego Miasta wydawał się ówczesnym krakowianom większy od drapacza chmur. Oficjalny protest złożyły wówczas siostry dominikanki z ulokowanego w sąsiedztwie klasztoru na Gródku – zdaniem przeoryszy okna wysokiego gmachu wychodzące na klasztorne krużganki groziły złamaniem klauzury. Po zakończeniu II wojny światowej w gmachu przy ulicy św. Tomasza mieścił się Związek Gospodarczych Spółdzielni „Społem”, a od 1949 – Komitet Wojewódzki PZPR. W wolnej Polsce ruszyły prace adaptacyjne przygotowujące budynek do użytku akademickiego – dawne pomieszczenia bankowe oraz salę posiedzeń KW PZPR przerobiono na aule: kameralną (dla ok. 120 osób) oraz koncertową (na ok. 200 miejsc). W antresoli na półpiętrze zorganizowano Studio Nagrań, które kontynuuje tradycje słynnego Studia Muzyki Elektroakustycznej utworzonego w 2. połowie XX wieku. Na najwyższym piętrze znajduje się restauracja z przestronnym tarasem widokowym, z którego rozpościera się panorama Starego Krakowa – miejsce chętnie wykorzystywane jako plan filmowy (zagrało m.in. w komedii Vinci Juliusza Machulskiego).

Patrz także: trasa Muzyczny Kraków 2. połowy XX stulecia: dźwięki Starego Miasta i Dawny gmach Akademii Muzycznej

OK Nasz strona korzysta z plików cookies w celach statystycznych, marketingowych i promocyjnych. Możesz wyłączyć tą opcję w ustawieniach prywatności swojej przeglądarki.