Krakowski zwyczaj „chodzenia” z szopką po domach sięga XIX wieku. Jednak po I wojnie światowej zaczął powoli zanikać. By szopkarskie tradycje zachować dla następnych pokoleń, Jerzy Dobrzycki, kierujący magistrackim działem propagandy, w 1937 roku zorganizował pierwszy Konkurs Szopek Krakowskich. Po II wojnie światowej konkursy wznowiono, a ich organizacji podjęło się Muzeum Krakowa, kontynuujące tę tradycję do dziś. Celem konkursu jest zachowanie i rozwijanie szopkarskich tradycji Krakowa, których wykrystalizowany w ciągu kilkudziesięciu lat efekt – szopka krakowska – stał się światowym fenomenem o ustalonej międzynarodowej renomie i popularności. Konkurs ma wielkie znaczenie dla promocji i popularyzacji tego wyjątkowego wytworu tradycji niematerialnego dziedzictwa.

Szopka krakowska jest ewenementem na światową skalę. To smukła, wielopoziomowa, wieżowa, bogato zdobiona budowla, skonstruowana z lekkich, nietrwałych materiałów. Charakteryzuje się nagromadzeniem fantazyjnie przetworzonych i połączonych ze sobą zminiaturyzowanych elementów zabytkowej architektury Krakowa, w których scenerię przeniesiona została scena Bożego Narodzenia.

Wyjątkowość zjawiska podkreśla wpisanie go w 2014 roku na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Ponadto od roku 2018 tradycja wykonywania szopek jest pierwszym wpisem z Polski na Liście reprezentatywnej niematerialnego dziedzictwa ludzkości UNESCO.

Przebieg konkursu i otwarcie wystawy
Co roku w pierwszy czwartek grudnia szopkarze przynoszą swoje prace na Rynek Główny i ustawiają je na stopniach pomnika Adama Mickiewicza. Po hejnale krakowskim o godz. 12.00 wyrusza korowód szopek wokół Rynku, a następnie twórcy przenoszą swoje dzieła do Pałacu Krzysztofory, gdzie są oceniane w róznych kateforach (szopek dorosłych, młodzieżowych, OFF, szkolnych, dziecięcych i rodzinnych) przez jury, składające się m.in. z historyków, etnografów, historyków sztuki, architektów, plastyków.

Zobacz wyniki konkursu

Jak każe tradycja, szopki są dostepne dla publiczności na wystawie pokonkursowej w Pałacu Krzysztofory – w tym roku od 8 grudnia 2025 r. do 1 marca 2026 r. .Przy okazji, warto docenić nie tylko same szopki, ale także poznać ich twórców, których pracę będzie można podpatrzeć podczas odbywających się w przestrzeni ekspozycji Spotkań z szopkarzami-mistrzami (10, 11, 13, 17.12, 10.00–14.00; w ramach biletu na wystawę).

***
Szopki w Krzysztoforach
Pokonkursowa wystawa szopek krakowskich
8.12.2025 – 1.03.2026
pn.–nd. 9.00–18.00 (ostatnie wejście godz. 17.00, ostatnie wejście dla grup godz. 16.45)
bilety: 30/24 zł, rodzinny 60 zł, w poniedziałki 10 zł
24 i 25.12.2025, 1.01.2026 wystawa nieczynna
9 i 19.12.2025 czynna od 9.00. do 14.00
26.12.2025i 6.01.2026 czynna od 10.00. do 18.00
31.12.2025 czynna od 10.00. do 15.00

Szopki w mieście
Spacery z przewodnikiem towarzyszące wystawie
13.12.2025 – 31.01.2026
w każdą sobotę o 11.00
bilety 30/24 zł\
Szczegóły na stronie Muzeum Krakowa